सिद्धार्थ गौतम बुद्ध ४ महिना नालामा ध्यानमा बसेका थिए


Ratna Prasad anamani Shrestha

Ratna Prasad anamani Shrestha

रत्न प्रसाद अनामणि श्रेष्ठ

नेपालमण्डल अर्थात काठमाडौं उपत्यकामा अवस्थित स्वयम्भू महाचैत्यको दर्शनार्थ नेपाल आएका सात प्राचीन बुद्ध विपश्वी बुद्ध, शिखी बुद्ध, विश्वम्भू बुद्ध, क्रकुच्छन्द बुद्ध, कङ्कमुनि बुद्ध, कनकमुनि बुद्ध र शाक्यमुनि बुद्ध हुन् । शाक्यमुनि बुद्ध आफ्नो पूर्वावतारको दर्शन गर्न काभ्रेको दाप्चास्थित नमोबुद्ध पुग्नुहुँदा बाटोमा पर्ने नाला देशको करुणामय लोकेश्वर विहारमा चार महिना ध्यान बस्नु भएको जनश्रुति छ ।

अर्को जनश्रुति अनुसार पनौति देशका राजकुमार महासत्वले अशक्त डमरु जन्माएकी बघिनीलाई आफ्नो शरीरको मासु आफैले काटी खुवाएपछि महापरिनिर्वाण प्राप्त गर्नु भएको थियो । यही पूर्वजन्मको स्मरण ध्यानमार्फत ज्ञात गर्न भगवान गौतम बुद्धले नालामा चार महिना ध्यान बस्नुपरेको थियो भने आफ्नै पूर्वजन्मको महान् त्यागको कदर गर्दै गौतम बुद्धले समेत राजकुमार महासत्वलाई नमोबुद्ध भनी नाला देशबाटै वन्दना गर्नु भएको थियो । यही कारण आज पर्यन्त काभ्रेको दाप्चाको राजकुमार महासत्व चैत्यलाई नमोबुद्ध भनिन्छ।
अर्को प्रख्यात लोकोक्तिनुसार नालंगा ग्राम पछाडिको खुला डाँडा किराँतकालमा पिचाश आत्माले खेल्ने ठाउँ थियो । पिचाश आत्माको बसोबासस्थल भनी थाहा नपाई बनेपाका राजा दीर्घरथले आफ्नो अष्टमी व्रत सोही नाला डाँडामा बस्न पुगेछन् तर उनको ब्रतमा पिचाश आत्माले अनेक तरहबाट भांजो हाल्न थालेपछि ब्रत रक्षार्थ राजा दीर्घरथले करुणामय लोकेश्वर र देवी भगवतीलाई एकसाथ आह्वान गरेछन् ।
करुणामयको आज्ञानुसार देवी सुधर्म भगवतीले पिचाश आत्मालाई दमन गरी राजा दीर्घरथको अष्टमी व्रतलाई निरन्तरता दिनुकासाथै नालावासीको समेत रक्षा गरिदिएछन् । त्यसैले नालादेशमा अहिले पनि करुणामय र भगवतीको महिमा एकसाथ गाइन्छ भने दुबै देवस्थलमा एकसाथ जात्रा गर्ने पूजा गर्न जाने परम्परा छ पाइन्छ ।
(साभार ः नेपाल मण्डल सम्पदा, लेखक पदम श्रेष्ठ)
Loading...

यसमा तपाइको मत

अन्य समाचार